Çoğu insanın kendi kişiliği hakkında belli bir fikri vardır; utangaç mı, sinirli mi, sakin mi vs. olduğunu bilir. Fakat diğer insanların sizin hakkınızdaki düşünceleri sizin kendi değerlendirmenizle ne kadar örtüşüyor?

Bu sorunu ele alan psikologlar, çoğu kişinin bu konuda “genel doğruluk” şeklinde ifade edilebilecek bir çerçeve çizdiğini gördü. Ama birçok kişinin hakkımızda düşündüğü ve bizim hiç haberdar olmadığımız şeyler de var.

İnsanların başkalarının kendileri hakkında ne düşündüğünü bilip bilmediği konusundaki en kapsamlı araştırmalardan biri 2011’de ABD’de yayımlandı. Üniversite öğrencilerinden kendi kişilik özelliklerini (dürüstlük, komiklik, çekicilik vb.) puanlayarak değerlendirmeleri, sonra da görüşlerine başvurulabilecek aile üyeleri ve arkadaşlarının kendileri hakkındaki değerlendirmelerini tahmin etmeleri istendi.

DIŞA NASIL YANSIYORUZ?

Bu öğrencilerin ‘dışa yansıyan görüntüleri’ hakkında başkalarının düşüncelerine dair tahminlerinin, kişiliklerine dair kendi değerlendirmelerinden daha gerçekçi olduğu görüldü.

Bu veriler, başkalarının bize dair değerlendirmelerine kendimize ilişkin algılarımızı aşarak bakabildiğimizi gösteriyor. Aynı şey sadece beş dakikalık sohbet sonucu yabancılarla yapılan değerlendirmeler açısından da geçerliydi.

Yani başkalarının bize dair düşünceleri konusunda doğru fikir yürütebiliyoruz. Ancak 2013’te Alman psikologların yaptığı araştırmalar bunun mükemmellikten uzak olduğunu gösteriyor.

65 öğrenci, “insanlara adil davranırım”, “tembelim” gibi 37 ifadeden yola çıkarak kendi özelliklerini puanlamış, daha sonra kendileri hakkında değerlendirmede bulunabilecek yakınlarının isimlerini vermiş ve onların değerlendirmeleri konusunda tahminde bulunmuştu.

Bu kişilerin yakınlarının onlar hakkında yaptığı değerlendirmelerde ortak noktaların olduğu ve bazısının öznenin kendi değerlendirmelerinden farklı olduğu görüldü. Özne, o kişilerin kendisine dair o düşüncelere sahip olduğu konusunda fikir yürütememişti. Araştırmacılar bu konuları “kör noktalar” olarak adlandırıyor.

UYUMLU KİŞİLER DAHA ÇOK YANILIYOR

Sosyal kaygıları yoğun yaşayan insanlar için bu veriler çok da şaşırtıcı olmayabilir. Çünkü bu kör noktalar konusunda kaygı duyarak epey zaman harcıyoruz. Fakat psikolojik olarak uyumlu kişilerin, başkalarının kendileri hakkındaki düşüncesi konusunda en az fikir sahibi olduğu görülüyor.

BBC TÜRKÇE